GÓI BÁNH CHƯNG TRONG 30S? Chuyện lạ có thật

GÓI BÁNH CHƯNG TRONG 30S? Chuyện lạ có thật

Đạt đến trình độ “cao thủ” , người dân ở làng nghề truyền thống Tranh Khúc ( xã Duyên Hà , Thanh Trì , Hà Nội ) gói có đầy đủ tất cả các bộ phận cấu thành cần thiết một chiếc bánh chưng trong vòng 30 giây mà không để ý khuôn gỗ. 


Thói quen gói bánh chưng

Từ nhiều năm nay , người dân Thủ đô Hà Nội đã quen thuộc với làng nghề truyền thống Tranh Khúc tại huyện Thanh Trì mỗi dịp Tết đến xuân về với món bánh chưng đặc sản khôn xiết lừng danh. Giống như những thức ngon khác của Hà thành như: mứt tết , bánh giày tết… , bánh chưng Tranh Khúc rất được ưa thích và trở nên món ăn chẳng thể thiếu trên mâm cỗ ngày tết của dồi dào gia đình Thủ đô bởi vị thơm ngon và độ “rền” – dẻo chẳng thể lẫn đi đâu được của bánh. Tại Tranh Khúc , người dân trong làng không chỉ sản xuất bánh chưng mà còn làm cả bánh giầy , giò chả cũng không kém phần hấp dẫn. 


Một mùa xuân nữa lại đến , chúng ta tiếp chuyện cuộc hành trình tìm về hương vị cổ xưa và truyền thống của một trong những làng nghề nức tiếng ở Hà Nội , tìm về món bánh dân gian từng xếp ngang hàng với các thứ “cao lương mĩ vị” , được Lang Liêu cung tiến lên Vua Hùng và đặc biệt trở thành tượng trưng cao đẹp biểu trưng cho “trời” và “đất”. Thế nên , dù đã qua bao thế hệ , chiếc bánh chưng làng Tranh Khúc vẫn giữ nguyên xi hương vị xa xưa và khuôn mẫu truyền thống của dân tộc. Với riêng người dân Tranh Khúc , nhắc đến bánh chưng có nghĩa là nhắc đến những thứ thuộc về phần hồn , những thứ gắn bó và thân thuộc nhất. 


Đến với làng Tranh Khúc , chúng ta có dịp được chứng kiến hình ảnh người dân trong làng từ già cho đến lớp di duệ thoăn thoắt đôi tay gói những chiếc bánh chưng rất nhanh , không để ý dùng khuôn mà vẫn rất vuông vắn. Giúp chúng tôi ghi lại những hình ảnh gói bánh chịu tác động hoặc ảnh hưởng rõ rệt trên , anh Nguyễn Văn Luận ( 45 tuổi ) , sinh ra trong một gia đình có truyền thống 3 đời làm nghề gói bánh đặc sản và bản thân có 25 năm kinh nghiệm trong nghề đã trực tiếp hướng dẫn và thực hành gói một chiếc bánh chưng theo anh giới thiệu là “1 phút tôi có xác xuất gói xong 2 chiếc”. Tuy nhiên , theo xem xét kỹ lưỡng của chúng ta , thậm chí chưa cần đến 30 giây , anh Luận và những người trong nhà đã có thể hoàn thành xong 1 chiếc bánh chưng rất đẹp mắt. 


Anh Nguyễn Văn Luận ( SN 1969 , đã có 25 năm kinh nghiệm gói bánh chưng ) đang giới thiệu về làng nghề Tranh Khúc của mình và tự tay thực hành gói một chiếc bánh chưng “đúng chuẩn” trong vòng chưa đến 30 giây. 

Một chiếc bánh chưng “chính hiệu” được gói trong chưa đến 30 giây , không cần khuôn mà vẫn rất vuông vắn 

Từ 20 tháng Chạp , những Nhà ở ở làng nghề truyền thống lại tấp nập vào vụ Tết , làm ra hàng nghìn chiếc bánh theo đơn đặt hàng cũng như phục vụ người ốm nhu cầu mua sắm của người dân Thủ đô. 

Để có được một chiếc bánh “hoàn hảo” đúng hiệu bánh chưng Tranh Khúc ra lò , anh Luận cho biết phải trải qua 3 bước chuẩn bị và thực hiện. Thứ nhất , lá dong phải được mua từ sớm , rửa sạch sẽ , để lá thật khô rồi cho người nhặt lá và xếp sẵn để gói. 


Lá gói bánh được rửa sạch , để thật khô và xếp sẵn thành từng bó trong nhà 


Từng cặp lá không tề chỉnh được xếp chồng lên nhau rất thuận lợi cho người gói bánh 

Bước thứ hai , sau khi lá xong rồi thì cần phải làm đậu và gạo. Vì đây là hai thành phần làm nên nhân bánh nên request đầu tiên là vật liệu phải thật tươi và ngon. Gạo được mua từ Hải Dương , người xưa gọi là loại gạo nếp quýt đỏ vỏ. Từ sớm , họ phải nhập hàng tấn gạo tàng trữ sẵn trong nhà để đáp ứng đủ nguyên liệu gói bánh trong dịp Tết và cả năm. 

Đậu xanh được nhập lựa chọn từ các vùng quê mang về đây bán , phải là loại đậu xanh vỏ đỏ lòng , khi nấu lên có màu vàng đẹp mắt. Thịt lợn là thịt sấn vai , nếu thịt mỡ quá thì mua thêm thịt mông tu bổ vào thành phần nông dân nhân bánh cho hài hòa. 

Gạo nếp quýt đỏ vỏ Hải Dương 

Trước đó , các nhà phải nhập nhiều tấn gạo tích trữ trong kho tại nhà 

Thịt lợn sấn vai được tẩm ướp gia vị rất tươi ngon , hồng hào 

Đậu xanh quê xanh vỏ đỏ lòng , nấu lên có màu vàng tươi đẹp mắt 

Nhân bánh được nặn tròn đều , thật thà 

Nhân thịt nhiều , đậu xanh dậy mùi thơm 

Khi gói bánh , những vật liệu được sắp đặt một cách hợp lý giúp nghề nghiệp gói bánh diễn ra thuận tiện và mau chóng hơn. Bên phải người gói là gạo , lá dong , bên trái là nhân đậu xanh , thịt lợn. Ở giữa là một mặt gỗ vừa đủ rộng , đặt trước mặt người gói để ghi bàn gói bánh. Đúng là với nhiều người , để có xác xuất gói được một chiếc bánh chưng không hề giản đơn , nếu không dùng khuôn , bánh vị tất đã vuông vắn hợp ý.  Quan sát người dân làng Tranh Khúc gói bánh , thao tác gói một chiếc bánh chưng trở nên thật giản đơn và dễ dàng.  Công chúng có xác xuất qua đây học hỏi được cách làm một chiếc bánh mà không thèm qua nhiều công đoạn cắt lá hay xếp khuôn cầu kì , phức tạp mà nhiều khi không đạt được hiệu quả như dự định ban đầu. 

Anh Nguyễn Văn Luận đang thực hiện công việc này một cách thuần thục 

Các bước để hoàn thành xong một chiếc bánh 

Những chiếc bánh chưng vuông vắn qua bàn tay của dân trong làng 

Bánh gói xong được chuyển sang khâu buộc lạt 

Bánh chưng xanh đẹp mắt! 

Sau khi gói xong , bánh được chuyển vào bếp và xếp lên thùng. Mỗi nồi lớn chứa khoảng 100 chiếc bánh , thời kì luộc từ 8 – 10 tiếng đồng hồ mới đảm bảo chất lượng bánh. Trước đó , người trong nhà phải làm một bếp than thật to.  Trần theo bánh nhiều hay ít , làng nhàng một nồi tốn khoảng 1 tạ than , nồi to phải 1 , 5 tạ than mới đủ cho bánh chín. 

Công đoạn vớt bánh cũng chẳng thể thực hành qua loa , đơn giản. Theo như san sẻ của những người có kinh nghiệm thì sau khi được giờ vớt bánh , phải tùy vào thời tiết mà có cách xử lí bánh khác nhau. Cụ thể là trời nồm thì chẳng thể nhúng bánh vào nước lạnh ngay sau khi bánh chín ( rửa bánh bằng nước lạnh để tránh bánh có mùi lá ). Thời tiết rét hơn mới được rửa qua nước lã cho sạch bánh.  Sau đó , bánh được cho lên sàn , phơi khô ráo , mát mẻ rồi mới đóng gói và tải đi. 

Bánh đang được chuyển vào bếp nấu 

Những năm gần đây , nhiều hộ dân được khuyến khích sử dụng bếp điện – bếp hơi để luộc bánh. Tuy nhiên , nhiều hộ vẫn giữ những bếp nấu cổ truyền , tức là vẫn dùng than hoặc củi để luộc bánh. 

Nồi bánh chưng được xếp chỉnh tề 


Sau 10 tiếng đồng hồ luộc , bánh được vớt ra và phơi khô. Trong ảnh là những chiếc bánh để sẵn được đóng thùng để giao cho khách hàng. 

Bác Nguyễn Văn Dựng ( 55 tuổi ) , chủ Nhà ở có nghề gói bánh chưng nhiều thế hệ trong làng chia sẻ: “Bình quân một ngày nhà tôi bán được khoảng 100 chiếc , chưa tính đến những đơn đặt hàng riêng , khách hàng chủ yếu trong nội ô Hà Nội. Ngày thường , một chiếc bánh như trên có giá từ 35.000 – 40.000 đồng/chiếc , tết nhất có tăng nhẹ lên 50.000 đồng/chiếc.  Ngoài ra , bánh giầy cũng được làm ra đi cùng , một yến gạo cho khoảng 200 – 250 cái , giá là 2.000 đồng/chiếc”. 

Được biết , xã Duyên Hà hiện nay có 3 thôn , 1 xóm. 3 thôn là Tranh Khúc , Văn Uyên , Đại An , 1 xóm là xóm Mới. Trong đó , chỉ thôn Tranh Khúc ( khoảng 200 hộ lớn nhỏ khác nhau ) và xóm Mới là duy trì làng nghề gói bánh chưng , bánh giầy , các thôn còn lại thì làm những sản phẩm truyền thống khác. 

trao đổi với chúng tôi , bác Đặng Văn Khải ( 59 tuổi , là trưởng khu dân cư xóm Mới , xã Duyên Hà ) cho biết: “Trong xóm Mới có khoảng hơn 30 hộ làm nghề gói bánh chưng , bánh giầy. Đa phần là những hộ có thâm niên lâu đời , cha truyền con nối. Xóm cũ thì cả làng gói bánh. Nghề gói bánh chưng truyền thống duy trì được hàng trăm năm nay , đem về nguồn ngày công chính cho người dân.  Bình quân thu nhập từ 10 – 15 triệu tiền lãi/tháng/hộ”. 

Bánh chưng Tranh Khúc đã trở nên món ăn truyền thống chẳng thể thiếu cũng giống như lọ hoa tết của nhiều Nhà ở người Hà Nội nói riêng , là thứ ngon nức tiếng lừng danh một vùng , góp phần làm sản vật phong phú ăn uống đất Hà thành , giữ giàng ngọn lửa truyền thống và hồn vóc linh nghiệm của dân tộc qua chiếc bánh chưng , bánh giầy vuông vắn , tròn trịa. 

Share on Google Plus

About Ngôi Nhà Ẩm Thực

This is a short description in the author block about the author. You edit it by entering text in the "Biographical Info" field in the user admin panel.

0 nhận xét:

Đăng nhận xét